Hoe ouder we worden, hoe groter de kans op een valpartij. Met ouder worden komt namelijk vaak slechter zicht, duizeligheid en/of verminderde spierkracht. Hierdoor sta je minder stevig op je benen.
Je dagelijkse omgeving draagt ook bij aan het risico op vallen. Je huis is daar een belangrijke factor in. Wist je dat de meeste vallen in en om het huis gebeuren? Dan kan met je lichaam te maken hebben, maar ook met bijvoorbeeld te hoge drempels, slechte verlichting of een gladde vloer. Hoewel niet elke val voorkomen kan worden, kun je wel het risico op vallen verkleinen door kritisch te kijken naar de obstakels in je omgeving. Hieronder vind je concrete tips om je huis veiliger te maken.
Obstakels in het huis wegnemen
Je woonomgeving beïnvloedt je gezondheid meer dan je misschien denkt. Een belangrijk onderdeel daarvan is het veilig maken van je huis. Stap één is het wegnemen van obstakels: dingen waar je over zou kunnen vallen. Zorg bijvoorbeeld dat tapijten goed vastliggen en geen krullende hoeken hebben en houd kabels uit het looppad. Zorg dat de vloer droog en niet glad is, vooral in de keuken en de badkamer. Ook drempels verdienen aandacht: haal ze weg of laat ze schuin aflopen, zodat je er niet over struikelt.
De trap vraagt om extra zorg, want daar gebeuren veel ongelukken. Met goede verlichting, een stevige leuning en treden met antislipmateriaal verklein je het risico op vallen. Een handgreep bij zowel de bovenste als de onderste tree zorgt daarnaast dat je je niet hoeft te bukken om de leuning te pakken. Laat verder nooit spullen op de trap staan en zorg voor genoeg opbergruimte zodat je niets neer hoeft te leggen op de vloer.
Een valveilige badkamer
De badkamer is een van de gevaarlijkste plekken in huis, vooral doordat de vloer er vaak glad is door water. Een antislipmat kan daarbij helpen. Zo glijd je niet uit op de vloer of in de douche. Als je een bad hebt, let dan op bij het uitstappen: houd je altijd ergens aan vast voordat je over de rand van het bad stapt. Handgrepen kunnen extra steun bieden.
Ga zoveel mogelijk zitten tijdens het afdrogen en het aantrekken van schoenen of sokken. Dat voorkomt dat je op één been moet balanceren. Mocht je toch vallen, zorg er dan voor dat de badkamerdeur ook van buitenaf te openen is. Dan kan iemand anders snel bij je komen. Om hulp in te schakelen bij een val, kun je gebruik maken van handige personenalarmering. Houd deze dan ook op de badkamer bij de hand.
Je huis praktisch inrichten
Er zijn bepaalde bewegingen waarbij je sneller valt: onder andere bukken, ver reiken, zware spullen dragen en opstaan. Als je je huis inricht om de noodzaak voor die bewegingen te verkleinen, verminder je ook het risico op vallen. Zet bijvoorbeeld spullen die je vaak gebruikt binnen handbereik, zodat je er niet naar hoeft te reiken. Als je iets uit een hoog kastje moet pakken, gebruik dan altijd een stevig trapje. Ga nooit op een stoel of kruk staan.
Zware wasmanden over de trap sjouwen is ook risicovol. Plaats de wasmachine en droger het liefst op dezelfde verdieping. Moet je toch met was lopen, neem dan kleinere manden die in één hand passen, zodat je met je andere hand de trapleuning kunt vasthouden.
Zorg daarnaast dat je steun hebt bij het opstaan en dat je niet in het donker op hoeft te staan. Maak bijvoorbeeld een lichtknop recht naast je bed. Voor extra steun kun je een handgreep installeren. Als je extra steun nodig hebt bij het opstaan uit je stoel, dan heb je misschien baat bij een stoel met hogere armleuningen.
Goed voor jezelf zorgen
Naast de aanpassingen in huis kun je ook het risico op vallen verkleinen door op je eigen gezondheid te letten. Fysiek minder mobiel worden hoort voor een deel bij het ouder worden, maar er zijn wel dingen die je kunt doen om je valrisico te verminderen. Drink bijvoorbeeld bij voorkeur geen alcohol; dit vergroot namelijk de kans op duizeligheid. Ook kleine dagelijkse gewoontes maken verschil. Als de telefoon of de deurbel gaat, haast je dan niet. Loop ook niet op sokken, want die glijden sneller weg dan blote voeten of pantoffels met een stroeve zool.
Een valpreventiecursus leert je daarnaast hoe je veilig beweegt en wat je doet als je toch valt. Bij veiligheid.nl vind je een cursus bij jou in de buurt.
Met kleine stappen naar een veiliger huis
Een val voorkomen lukt niet altijd, maar je kunt het risico wel flink verkleinen. Begin met de plekken waar je het vaakst loopt: de trap, de badkamer en je slaapkamer. Kleine aanpassingen, zoals betere verlichting of het weghalen van een losliggend tapijt, kunnen meteen helpen.
Blijf daarnaast bewegen en let op je conditie, want sterke spieren en een goed evenwicht helpen je overeind te blijven. Zo woon je langer zelfstandig en met meer rust in een huis dat ingericht is op jouw veiligheid.
