Veel woningen van voor de jaren zeventig werden verwarmd op huisbrandolie. Die olie zat in een stalen tank, meestal ondergronds in de tuin of naast het huis. Toen het aardgas kwam, verdween de kachel, maar de tank bleef vaak gewoon liggen. Onder een gazon of terras zie je er niets meer van. Toch kan zo’n tank decennia later nog invloed hebben op de bodem, het grondwater en op je eigen gezondheid.
Waarom er nog tanks onder Nederlandse tuinen liggen
De overstap naar aardgas ging snel. Voor bewoners was de tank daarna simpelweg niet meer interessant. Sommige tanks werden netjes leeggehaald en gevuld met zand, andere werden alleen afgekoppeld. Sinds de jaren negentig gelden er regels voor het saneren van ondergrondse huisbrandolietanks. In de praktijk is niet elke tank destijds aangepakt. Bij aankoop van een oudere woning duikt het onderwerp daarom soms alsnog op. Denk aan de verkoopakte of een bodemonderzoek.
Wat er gebeurt als een tank gaat lekken
Staal roest. Een tank die tientallen jaren in vochtige grond ligt, verliest langzaam materiaal. Op de zwakste plek ontstaat dan een gaatje. Ook een tank die leeg lijkt, bevat vaak nog olieresten en slib op de bodem. Die restanten kunnen in de grond terechtkomen. Minerale olie verspreidt zich vervolgens door de bodem richting het grondwater. Hoe verder het uitzakt, hoe ingrijpender en duurder het opruimen wordt. Heb je een tank op het erf staan of laat je hem uitgraven? Dan kun je de hbo-tank laten verwijderen en recyclen. De olie- en slibresten gaan eruit en het staal wordt omgesmolten.
Wacht je af, dan groeit het probleem stilletjes door. Een kleine verontreiniging blijft beheersbaar, een oude lekkage onder de fundering is dat vaak niet meer.
Bodem, drinkwater en jouw gezondheid
Direct gevaar hoef je niet te verwachten van een tank die rustig in de grond ligt. De risico’s ontstaan pas bij een lekkage en die verlopen via een paar routes.
De eerste is verdamping. Vluchtige stoffen uit minerale olie kunnen via de bodem omhoog trekken en een kruipruimte in komen. In een slecht geventileerde ruimte kan dat leiden tot een olieachtige geur, hoofdpijn of irritatie van luchtwegen en ogen.
De tweede route is contact met verontreinigde grond. Dat speelt vooral als je een moestuin hebt of kinderen die in de tuin spelen. De derde is het grondwater. In Nederland komt kraanwater uit gecontroleerde bronnen. Heb je een eigen put of bron, dan ligt dat anders.
Ga je zelf graven en ruik je brandstof, stop dan en schakel een expert in. Dat hoort bij veilig omgaan met schadelijke stoffen tijdens een klus. Niet doorwerken op gevoel.
Zo weet je of er bij jou nog een tank ligt
Begin bij de papieren. In de koopakte of het eigendomsdossier staat soms een saneringsverklaring of KIWA-certificaat. Ontbreekt dat, kijk dan op het Bodemloket, waar bekende bodemonderzoeken en verontreinigingen per locatie te vinden zijn.
Ook de gemeente heeft vaak gegevens over gesaneerde en gemelde tanks in de wijk. Daarnaast zijn er aanwijzingen in de tuin zelf. Denk aan een oude vulpijp of ontluchtingsbuis langs de gevel of een ronde put in het gazon. Twijfel je, dan brengt een gespecialiseerd bedrijf met detectieapparatuur snel duidelijkheid. Zeker als je toch plannen hebt voor de tuin of een aanbouw, loont het om dit vooraf uit te zoeken. Wie nadenkt over wat je woonomgeving met je gezondheid doet, begint namelijk bij de grond onder zijn voeten.
Een lege plek in de tuin is meer waard dan een vergeten tank
Een oude olietank is zelden een acuut probleem, maar hij lost zichzelf ook niet op. Roest wint uiteindelijk altijd. Weten wat er onder je tuin ligt, geeft rust en voorkomt vervelende verrassingen bij een verbouwing of verkoop. Vind je een tank, laat hem dan vakkundig legen en afvoeren. Je haalt er een risico mee weg en levert bruikbaar staal terug aan de keten. Twee dingen tegelijk geregeld en daarna kun je je tuin weer gebruiken zoals je wilt.
