Arbeidsongeschiktheid is iets waar veel mensen liever niet over nadenken, totdat ze er zelf mee te maken krijgen. Toch is het verstandig om te weten wat het precies betekent en wanneer je officieel als arbeidsongeschikt wordt gezien. In dit artikel lees je hoe dit in Nederland allemaal geregeld is.
Wat betekent arbeidsongeschikt zijn?
Je bent arbeidsongeschikt wanneer je door ziekte, een ongeluk of mentale klachten je werk niet meer volledig kunt uitvoeren. Dat betekent daarentegen niet automatisch dat je helemaal niet meer kunt werken. In veel gevallen kun je nog wel bepaalde taken doen, maar niet meer alles wat bij je functie hoort. In Nederland wordt hier vooral gekeken naar je verdienvermogen: dat is het bedrag dat je nog kunt verdienen in vergelijking met je oude salaris. Als dat flink lager ligt door je klachten, kun je als arbeidsongeschikt worden beschouwd.
Wanneer word je officieel arbeidsongeschikt verklaard?
Als je ziek wordt, blijf je meestal eerst in dienst bij je werkgever. Die is verplicht om tot twee jaar (104 weken) je loon door te betalen. In deze periode werk je samen met je werkgever en de bedrijfsarts aan je herstel en terugkeer naar werk. Lukt het na die twee jaar nog niet om (volledig) te werken, dan komt het UWV in beeld. Zij beoordelen je situatie en kijken naar wat je nog kunt en op basis daarvan bepalen ze of je recht hebt op een WIA-uitkering.
Om hiervoor in aanmerking te komen, moet je minimaal 35% arbeidsongeschikt zijn. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar wat je niet meer kunt, maar juist ook naar de mogelijkheden die je nog hebt.
Arbeidsongeschiktheid kent verschillende niveaus:
- Ben je tussen de 35% en 80% arbeidsongeschikt, dan val je meestal onder de WGA-regeling. Dit betekent dat je nog deels kunt werken en vaak wordt gestimuleerd om dat ook te blijven doen.
- Ben je voor 80% tot 100% arbeidsongeschikt en is de kans klein dat je herstelt, dan kom je in de IVA-regeling terecht. Deze biedt meer zekerheid, omdat er weinig verandering in je situatie wordt verwacht.
Psychische klachten en arbeidsongeschiktheid
Niet alleen lichamelijke klachten kunnen daarentegen leiden tot arbeidsongeschiktheid. Ook psychische problemen, zoals een burn-out, depressie of angstklachten, spelen vaak een grote rol. Deze klachten zijn soms minder zichtbaar, maar kunnen net zo ingrijpend zijn. Daarom worden ze serieus meegenomen in de beoordeling. Aan het einde van de dag wordt er gekeken naar hoe jouw klachten je dagelijkse functioneren en werk beïnvloeden.
Focussen op re-integratie
Ook als je arbeidsongeschikt bent, blijft werk vaak een belangrijk onderdeel van je leven. Daarom ligt er veel nadruk op re-integratie. Samen met je werkgever wordt dan gekeken naar mogelijkheden om weer aan de slag te gaan, bijvoorbeeld in een aangepaste functie. Kan jij je oude baan helemaal niet meer terugkrijgen? Dan kan een uitzendbureau in Maastricht samen met jou gaan zoeken naar werk dat beter past bij jouw situatie en mogelijkheden.
Wat te doen als je denkt arbeidsongeschikt te zijn
Merk je dat je door gezondheidsproblemen je werk niet meer goed kunt doen? Dan is het belangrijk om dit zo snel mogelijk te bespreken met je werkgever. Vervolgens wordt de bedrijfsarts ingeschakeld om je situatie te beoordelen. Samen maak je een plan om te werken aan herstel en, waar mogelijk, terugkeer naar werk. Het is belangrijk dat je hier actief aan meewerkt, omdat dit invloed heeft op je rechten en eventuele uitkering.
Daarnaast is het slim om je goed te verdiepen in de regels en mogelijkheden. Arbeidsongeschiktheid heeft namelijk niet alleen gevolgen voor je inkomen, maar ook voor je toekomst op de arbeidsmarkt.
Dus, wanneer ben je arbeidsongeschikt?
Je bent arbeidsongeschikt wanneer je door lichamelijke of psychische klachten je werk niet meer volledig kunt uitvoeren. In Nederland wordt zorgvuldig gekeken naar wat je nog wél kunt en hoe je eventueel weer (gedeeltelijk) aan het werk kunt. Of je situatie nu tijdelijk is of langer duurt, het is belangrijk om goed op de hoogte te zijn van je rechten en plichten. Met de juiste begeleiding en ondersteuning kun je vaak toch stappen zetten richting passend werk en een stabiele toekomst.
