Een doos van de bovenste stelling pakken kost je een paar seconden. Dat voelt niet als zwaar werk. Toch is een geheven arm een van de meest belastende standen die je lichaam kent. Wie dat tientallen keren per dienst doet, merkt daar vaak pas weken later iets van. Dan zit de stijfheid er al in en wordt slapen op die zij lastig.
Wat er in je schouder gebeurt als je arm omhoog gaat
Je schouder is gemaakt om ver te reiken, maar die bewegingsvrijheid gaat ten koste van stabiliteit. Zodra je je arm boven ongeveer zestig graden heft, wordt de ruimte onder het schouderdak kleiner. Precies daar lopen de pezen die je arm bewegen. Bij herhaalde bewegingen kunnen ze daardoor steeds opnieuw worden belast en geïrriteerd.
Ook de doorbloeding speelt een rol. Wanneer je je arm langere tijd geheven houdt, kan de spanning in de pees de kleinste bloedvaten deels dichtdrukken. Daardoor krijgt het weefsel minder zuurstof, juist op het moment dat het hard moet werken. Dat verklaart waarom statisch vasthouden vaak zwaarder aanvoelt dan dezelfde beweging herhaald uitvoeren. Twintig seconden een schroef boven je hoofd vasthouden kan daardoor meer van je schouder vragen dan twintig keer een doos optillen en verplaatsen.
Waarom de hoogte van je werk zwaarder weegt dan je techniek
Op cursussen gaat de aandacht meestal naar tiltechniek. Zak door je knieën, houd de last dicht bij je lichaam en draai niet met een gebogen rug. Dat helpt, maar techniek lost weinig op als het product simpelweg te hoog ligt. Boven schouderhoogte kun je een last namelijk niet dicht bij je lichaam houden. Hoe verder je arm van je romp komt, hoe groter de kracht op het gewricht.
Daarom kijken arbeidsdeskundigen eerst naar de werkplek en pas daarna naar de medewerker. Alles wat je vaak nodig hebt, hoort tussen heup- en schouderhoogte te liggen. Wat je zelden pakt, mag hoger. Automatische opslagsystemen draaien dat principe volledig om, doordat de installatie de goederen naar een vast uitgiftepunt op werkhoogte brengt. Reiken naar de bovenste stelling is dan niet meer nodig. Dat haalt de belastende beweging weg in plaats van hem te verzachten.
Klachten die vaak beginnen als lichte irritatie
Overbelasting van de schouder ontstaat zelden plotseling. Het begint met een zeurend gevoel in je bovenarm na een lange dienst. Daarna volgt pijn bij het aantrekken van een jas of het pakken van iets uit een hoog keukenkastje. Pijn die je ’s nachts wakker maakt, is een duidelijk signaal.
Ook je nek werkt mee. Je bovenste rugspieren houden je schouderblad op zijn plek zolang je arm omhoog is. Gaat dat een hele dienst door, dan bouw je een herstelschuld op. Bij ander zwaar fysiek werk wordt die schuld net zo vaak onderschat. Een lichaam dat dagelijks aan de bak moet, vraagt meer rust dan alleen een nacht slaap.
Zo verlaag je de belasting tijdens je dienst
De hoogte van een stelling kun je niet altijd veranderen. De manier waarop je ermee omgaat wel.
- Gebruik een opstapje of rolplatform zodra je boven schouderhoogte moet werken. Twee treden schelen vaak precies die belastende stand.
- Wissel taken af. Een uur lang hetzelfde bereiken belast je pezen anders dan twee klussen door elkaar.
- Kom eerst dichterbij en pak dan pas. Een stap zetten kost minder dan strekken.
- Pak met twee handen wat zwaarder is dan een paar kilo, ook als het net lukt met een hand.
- Meld terugkerende klachten op tijd bij je werkgever. Aanpassingen aan de inrichting horen bij een veilige werkvloer en zijn dus niet alleen jouw verantwoordelijkheid.
Na je dienst helpt het om je schouders de andere kant op te bewegen. Draai je schouderbladen een paar keer rustig naar achteren en strek je bovenrug over een stoelleuning. Dat kost een minuut en houdt de beweeglijkheid in je gewricht op peil. Houdt de pijn na twee weken aan, maak dan een afspraak bij de fysiotherapeut. Een schouder die al maanden zeurt, herstelt merkbaar langzamer.
Wat er verandert als hoogte geen factor meer is
Schouderklachten door reiken zijn goed te voorkomen, maar moeilijk terug te draaien zodra een pees beschadigd is. Dat maakt vroeg ingrijpen de moeite waard. Let een week eens op hoe vaak je arm boven je schouder komt tijdens je werk. Schrikt dat aantal je, dan weet je meteen waar je winst ligt. Die zit zelden in harder trainen en meestal in de hoogte waarop je spullen liggen.
