Om stiekem al antwoord te geven op de vraag of koffie gezond is: ja en nee. Het antwoord op deze vraag is niet zo zwart-wit als je misschien denkt. De oorzaak van ongezonde koffie en hoe je dit kunt vermijden wordt nader toegelicht in deze blog. Ook lees je wat volgens betrouwbare bronnen, waaronder een gekwalificeerde gezondheidsinstelling, de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid koffie is en hoe koffie zelfs een positieve invloed op je gezondheid kan hebben.
Wat maakt koffie ongezond?
Om even voorop te stellen: té veel van alles is ongezond. Na dit gezegd te hebben kunnen we verder ingaan op de reden waarom koffie ongezond kan zijn. Het gaat hierbij vooral om ongefilterde koffie, zoals kookkoffie en koffie uit een cafetière. Deze soorten koffie bevatten een verhoogd gehalte van de vetachtige stoffen cafestol en kahweol. Cafestol en kahweol verhogen het LDL-cholesterol dat aan de binnenkant van je bloedvaten blijft plakken. Dit verhoogt het risico op hart- en vaatziekten en beroertes. De manier waarop de koffie wordt gezet heeft dus invloed op de hoeveelheid cafestol en kahweol die zich in koffie bevindt. Hoe beter de koffie gefilterd is, hoe minder er van deze stoffen in zitten.
Koffie is ook gezond
Je leest het goed: koffie kan ook gezond zijn. Ontdoe jezelf daarom nog even niet van je koffie-abonnement en al je Nespresso cups, want gefilterde koffie zonder suiker staat zelfs in de Schijf van Vijf. Koffie voorziet je lichaam, net als andere dranken, namelijk ook van vocht. Daarnaast hangt het drinken van 2 tot 4 koppen koffie per dag samen met ongeveer een 10% verlaagd risico op hartziekten en beroertes. Ook is er sterk bewijs dat 5 koppen koffie per dag samenhangen met een verlaagd risico op diabetes type 2 van wel 30%, aldus het Voedingscentrum en de Consumentenbond.
Zoveel koffie mag je als volwassene drinken
Als volwassene mag je volgens het Voedingscentrum niet meer dan 5 kopjes koffie per dag drinken (1 kopje koffie bestaat uit 125 milliliter). Je krijgt hierdoor namelijk een dagtotaal binnen van ongeveer 390 milligram aan cafeïne, ervan uitgaande dat je gedurende de dag geen andere producten nuttigt die cafeïne bevatten, zoals energiedranken en sportsupplementen. Ben je gevoelig voor cafeïne, merk je dat je hart sneller gaat kloppen of slaap je slechter van koffie? Dan is het verstandig om je inname verder te beperken of in de middag over te stappen op decaf.
Gezondheid en koffie: wat doet cafeïne met je lichaam?
Cafeïne is een stimulerende stof die je alerter en geconcentreerder maakt. Dat is fijn tijdens een drukke werkdag of wanneer je vroeg moet opstaan. Tegelijkertijd kan dezelfde prikkelende werking ook nadelen hebben. Cafeïne verhoogt tijdelijk je hartslag en kan je bloeddruk iets laten stijgen. Bij gezonde volwassenen is dat meestal geen probleem, maar heb je al een hoge bloeddruk of hartklachten, dan is het verstandig om samen met je arts te kijken hoeveel koffie voor jou nog verantwoord is. Ook je nachtrust heeft veel te maken met de combinatie van koffie en gezondheid. Cafeïne kan tot wel zes uur na je laatste kopje nog invloed hebben op hoe snel je in slaap valt. Drink je in de avond regelmatig sterke koffie, dan slaap je minder diep en voel je je de volgende dag juist minder uitgerust.
Hoe maak je je koffiemoment gezonder?
De gezondheidsvoordelen van koffie hebben vooral betrekking op zwarte, gefilterde koffie. Voeg je veel suiker, siropen, slagroom of zoete koffiemelk toe, dan verandert je gezonde kopje koffie al snel in een caloriebom. Zeker als je meerdere van dit soort koffievarianten per dag drinkt, kan dat op termijn zorgen voor gewichtstoename en vergroot je de kans op onder andere diabetes type 2. Door je koffie zwart te drinken, of met een klein scheutje halfvolle melk, profiteer je het meest van de voordelen zonder de nadelen. Merk je dat je onrustig wordt van cafeïne of slecht slaapt, dan kun je een deel van je koffie vervangen door cafeïnevrije koffie. Zo behoud je het ritueel en de smaak, maar ontlast je je lichaam.
Leeftijdsgebonden
Tot slot speelt het totaalplaatje van je leefstijl een grote rol. Een paar koppen koffie per dag passen prima in een gezond voedingspatroon met veel groente, fruit en volkorenproducten, voldoende beweging en genoeg slaap. Zie koffie daarom als onderdeel van je dagelijkse ritme: een fijn moment voor jezelf dat je energie en focus kan geven, zolang je het met mate drinkt en kiest voor een bereiding die past bij jouw gezondheid.
Bekijk ook: Is het beoefenen van een vechtsport goed voor je?
